< بیماری جذام - Khabarha wa Nazarha
X
تبلیغات
رایتل

- اظهارات داکترسروری درباره بیماری جذام

- دانستنی هایی از دنیای طب و طبابت

- آشنایی با گیاهان دارویی

- سوال های پزشکی و بهداشتی

- تغذیه اصولی و درست

اظهارات داکتر رحمت الله سروری درباره جذام

جذام یکی از بیماری های قدیمی و باستانی محسوب می شود. ریشه این بیماری به چهار الی پنج قرن قبل از میلاد برمی گردد. این بیماری در کشورهایی مثل هند و مصر دیده شده است.
متأسفانه بیماری جذام بیماری است که با شنیدن آن ترس و وحشت در بین افراد جامعه به وجود می آید.
در قدیم روشها وراه های خاصی برای درمان آن وجود داشت اما با این همه،این افراد به دلایلی کاملأ ازاجتماع طرد می شدند .
افراد جامعه به این باوربودند که این بیماری مسری است و کسانی که دچاراین بیماری باشند، اطراافیان را هم مبتلا می کنند . که متأسفانه هنوز هم ممکن است این باور نادرست در بین افراد جامعه وجود داشته باشد.
معمولأ در بیماران مبتلابه بیماری جذام، ظاهر و چهره ناخوشایندی به وجود می آید که این مسأله هم ، ممکن است موجب طرد آنها از جامعه شود.

عوامل ایجاد بیماری

بیماری جذام توسط یک باکتری به نام مایکروباکتریوم ایجاد می شود. راه انتقال این بیماری خیلی مشخص نیست. اما بعضی ازراهها را می توان درنظر گرفت.
این بیماری ازطریق خطرات دستگاه تنفسی، دستگاه گوارش،گزیدن توسط حشرات، مادروجنین هم می تواند منتقل شود.

علائم و نشانه های بالینی

بیماری جذام به دو نوع تقسیم می شوند.
1- جذام توبرکلوئید یا جذام خشک
علائم بالینی این نوع از بیماری جذام، خیلی محدود است. پوست بیماردچارلک هایی می شود که کم رنگ ترازرنگ پوست خود فردهست . این لکه ها می تواند یکی یا بیشترازیکی باشد. هم چنین این لکه ها ممکن ات عمدتأ درناحیه صورت، تنه و گردن وجود داشته باشد. علاوه براین،اعصاب محیطی درنواحی خاصی دچاراختلالاتی می شود که کاملأ اعصاب شکل بارزی پیدا می کند.
2- جذام لتراماتو یا تر
این نوع از بیماری جذام،عوارض زیاد ایجاد می کند. علایم پوستی آن ممکن است به شکل قرمز باشد. هرچند که پیشرفت جذام ترآهسته ترازنوع خشک هست، اما علایم عصبی بسیارشدیدی ایجاد می کند.

عوارض این بیماری

1- در این نوع از بیماری ممکن است شکل خاصی در دست ها و پاهای مریض ایجاد شود. افتادگی مچ پا،مچ دست، مشکل در مشت کردن انگشتان، و کوچک شدن عضلات از جمله آنهاست.
2- تهاجم میکروب به مخاط بینی از دیگر مشکلاتی است که گریبانگیر افراد در این بیماری می شود که در صورت عدم درمان،موجب تخریب غضروف بینی شده و ظاهر صورت را زشت می کند.
3- ممکن است ناتوانی جنسی و عقیمی را در مردان به وجود آورد.
4- معمولأ حس اندامها خصوصأ اعصاب دست ها و پاها تخریب شده ، بی حس می گردند. به طوری که در بسیاری از مواقع، وقتی دچار زخم می شوند درد ها را حس نمی کنند.

درمان بیماری

درمان این بیماری، درمان بسیار سختی است. در عین حال نکته قابل توجه این است که جذام، کاملأ قابل درمان است.

تشخیص بیماری

این بیماری اگر زود تشخیص داده شود به هیچ عنوان عوارضی را که اشاره کردیم ایجاد نمی کند. اما لازم و ضروری است افرادی که احیانأ با توجه به علایم بالینی مشکوک می شوند،به پزشک مراجعه نموده و خود را درمان کنند. این بیماری به هیچ عنوان قابل انتقال نیست. پس نگرانی در جامعه نسبت به این بیماری نباید وجود داشته باشد.
حدود 90 فی صد افراد جامعه به صورت کاملأ طبیعی نسبت به این بیماری ایمنی دارند، پس 90 فی صد افراد جامعه دچاراین بیماری نمی شوند. اما دربین 10 فی صد دیگر، تنها کسانی ممکن است مبتلا شوند که با فرد جذامی،طی ماهها و سالها تماس داشته باشند ومسایل صحی- بهداشتی را هم رعایت نکنند.
بنابراین ترسی که ازبیماران جذامی درجامعه وجود دارد، ترس کاملأ بی موردی است و باید دراین مورد اطلاعات به مردم داده شود تا بیماران جذامی خصوصأ آنهایی که درمان گرفته اند، کاملأ به شکل بقیه افراد جامعه و معلولین بتوانند زندگی کنند وازمشکلات وگرفتاریهای روحی که دارند نجات پیدا کنند.


گیاهان داروییSample Image

گیاه شبدر یا شفتل زرد و خواص درمانی آن

شبدریا شفتل زرد گیاهی است علفی، دو ساله به طول 30 تا 80 سانتی متر که معمولأ دردشت ها،کنارجاده ها،جاهای سایه دار،مخصوصأ اگرجنس زمین آهکی باشد،به صورت خودرو،می روید.
قسمت مورد استفاده این گیاه،سر شاخه های گلدار آن است. به همین دلیل در موقعی که گلها درگیاه ظاهرمی شود، سرشاخه آنان را می چینند وپس از خشک کردن، استفاده می کنند.Sample Image

برای این گیاه خواص درمانی زیادی گفته شده است. گفته می شود که سر شاخه های گلدارآن اثرآرام کننده دارد. برای رفع مریضی های تنفسی خوب است وادرارآوروهضم کننده می باشد. ازدم کرده آن برای رفع تحریک های عصبی، بی خوابی اطفال،احساس اضطراب و گیجی سر، دردهای عصبی، یک نوع سردرد به نام میگرن یا نیم سری، دردهای رماتیسمی،التهاب وورم کلیه و مثانه، سوءهضم و قولنج های کبدی استفاده می شود. طبق بررسی های جدید برای انعقاد یا لخته شدن وکم کردن فشار خون هم مفید است.
دراستعمال خارجی به صورت ضماد، یعنی شکل کوبیده و نرم شده گلهای تازه شبدر یا پماد ودم کرده به صورت کمپرس ، حمام وغیره به کارمی رود. برای رفع بخارودانه های پوستی، 30 تا 50 گرام سر شاخه گلدارگیاه را در مقدارکمی شیرمی پزند و پس ازسرد شدن به صورت ضماد برروی پوست می گذارند.
استفاده از شبدرزرد مثل اکثرداروها و گیاهان دارویی باید زیرنظرشخصی که دانش علمی استفاده از آن را دارد ، صورت بگیرد و به صورت خود سرانه انجام نشود.

دانستنی های طبی

از کبد چه کاری ساخته است؟

هر بار که به بررسی اندامی دربدن می پردازیم ، از مشاهده ساختمان و چگونگی کارکرد آن غرق حیرت می شویم.
کبد یا جگر نیزیکی ازهمین اندامهای شگرف در بدن است. کبد که بزرگترین "غده" در بدن ما به شمار می رود، حدود یک و نیم کیلو وزن دارد.
آری، گویا کبد باید هم چنین سنگین باشد، چون کاری که انجام می دهد بسیار مهم است. کار کبد فقط ساختن شیره های گوارشی نیست، چرا که علاوه بر آن، هم چون یک صافی است که انواع غذاها، به جز از چربیها، از میان آن عبور می کنند، وازاین رهگذردرجریان یک عمل شیمیایی قرارمی گیرند.
کبد(جگر) مانند یک "اسفنج" غرقه به خون است که انواع مختلف غذاهایی که از مرحله گوارش درروده گذشته اند ، به آن جذب می شوند.
غذا در داخل کبد "دیگر بار" ساخته می شود. یعنی پروتئین هایی که از بیرون وارد بدن شده اند، در آنجا ساختی نو می یابند و به پروتئین انسانی تبدیل می شوند.
کار کبد سم زدایی هم هست. یعنی مواد سمی را ازغذا جدا می سازد. در مواردی که نیکوتین یا کافئین وارد بدن می شود،کبد این سم ها را به موادی بی آزارتبدیل می کند. هم چنین باسیلهایی که گاهی به درون بدن را ه می یابند، به دست یاخته های کبد یا جگرنابود می شوند.
چون کبد میان قلب وروده جای دارد نقش یک سد را دربرابرمایعات بازی می کند، بنابراین اگرمقدار زیادی نوشیدنی وارد بدن کنید، کبد شما بی درنگ متورم می شود.
یاخته ها یا سلولهای کبد نوعی مایع گوارش به نام صفرا تولید می کنند.
به صفرا،"زرداب" یا "زهره" نیز می گویند. یکی از خواص آن "محلول کردن" چربی است. بدین گونه است که چربی به صورت "امولسیون" در می آید.یعنی تکه های درشت چربی موجود درغذایی که هضم شده است، به وسیله صفرا به صورت ذرات بسیار ریزی درمی آید، ذراتی که درمیان غذاهای هضم شده شناورند وبه راحتی جذب بدن می شوند.

سؤال های پزشکی و بهداشتی

سؤال 1:
سؤال شده که علت پرش و تکان پلک چشم چیست وآیا قابل درمان است؟ Sample Image

داکتر محمد هاشم معتمدی چنین پاسخ داده:

تکان های پلک چشم یکی از نشانه های ناراحتی اعصاب است. بعضی از اختلالات عصبی مخصوصأ استرس های روحی باعث می شود که رشته های عصبی مغزتحریک شده باعث اختلال در خواب وایجاد استرس های روحی در فرد شود. و وقتی که تحریک عصب صورت گرفت پلک چشم می پرد که در این مورد می توان ازدارو های اعصاب استفاده کرد وازاسترس بی خوابی وخستگی پرهیزکرد.

درمان

برای درمان آن داروهای معمولی اعصاب وجود دارد . اگراین داروها مؤثر واقع نشد باید به متخصص مغز واعصاب مراجعه شود. گاهی رشته های عصبی که ازمغزبه پلک می رسد دچارتحریکات شدید شده که دراین مورد پزشک مغز و اعصاب تصمیم می گیرد یاعمل جراحی انجام دهد ویا اینکه با یک سلسله روش های دیگر،آن را مهار وکنترل کند. درعین حال
باید فرد به متخصص مغز و اعصاب مراجعه کند.

سؤال2:

سؤال شده که تنبلی چشم از چه زمانی شروع می شود و آیا قابل درمان هست یا خیر ؟ Sample Image

داکتر معتمدی دراین باره می گوید:

تنبلی چشم بیماری است که باعث اختلال شده ، فرد دید طبیعی خود را از دست داده نمی تواند درست ببیند. برای پیشگیری از این بیماری باید از سنین کودکی به دنبال درمان آن بود. برای تشخیص تنبلی چشم می توان به کلینیک های، مراکزبهزیستی ومطب چشم پزشکان مراجعه کرد. آنان به وسیله تابلوهای مخصوص تنبلی چشم، تشخیص می دهند که آیا فرد دچاربیماری تنبلی چشم هست یا نه؟
معالجه و درمان درسنین کودکی مؤثر،آسان و راحت است. به این معنا که چشم تنبل را بازنگه داشته و چشم سالم را به مدت چند یا حتی شش ماه به وسیله یک پارچه مخصوص می بندند تا تنبلی چشم احیا شود. که این نوع معالجه می تواند چشم تنبل را به شکل سالم دربیاورد .اگر افراد مبتلا به این بیماری برای تشخیص دیرترازسن پنج الی ده سالگی اقدام کنند، درمان تنبلی چشم به سادگی صورت نگرفته باید فرد به چشم پزشک مراجعه کند.
قابل ذکر است که دوره پیش دبستانی (آمادگی قبل از صنف اول) برای تست چشم سن مناسبی است که والدین باید نسبت به این امراقدام نمایند تا از سلامتی چشمان فرزندان خود مطمئن شوند.

تغذیه اصولی و بهداشتی در کم کاری تیروئید
علایم کم کاری تیروئید
در کم کاری تیروئید، سطح ترشح هورمون های تنظیم کننده ی سوخت و ساز ( متابولیسم ) بدن یا به عبارت دیگر، میزان مصرف چربی ها، پروتئینها و کربوهیدرات ها، 15-40 فیصد کاهش می یابد؛ بنابراین برخی علایم بیماری دقیقاً، برعکس علایم ناشی از پرکاری تیروئید است. شایع ترین این علایم عبارت اند از: کاهش ضربان قلب، خستگی، خواب آلودگی شدید ، افت هوشیاری، اختلال حواس، کاهش حافظه، افزایش وزن بدن بدون افزایش مصرف غذا، یبوست، خشن شدن صدا، افتادگی پلک ها، پف آلود شدن صورت، عدم تحمل سرما، خشک و ضخیم شدن پوست و مو، سردرد و اختلال شدید درعادات ماهیانه.
درمان
عمده ترین اقدام درمانی ، هورمون درمانی است. علیرغم این که بسیاری ازعلایم ، بعد از چند ماه درمان دارویی برطرف می شوند اما مبتلایان به این بیماری باید تمام عمرتحت نظر پزشک متخصص باشند. حمایت تغذیه ای این بیماران، به ویژه از نظرمواد مغذی که برای ساخته شدن هورمون تیروئید لازم است، همراه با درمان دارویی، بسیاراهمیت دارد.
رژیم غذایی در کم کاری تیروئید:
1- برخلاف مبتلایان به پرکاری تیروئید، این بیماران باید ازمصرف زیاد مواد غذایی گواتروژن پرهیزکنند و سبزیجات را به صورت پخته مصرف نمایند. مواد غذایی گواتروژن شامل انواع کلم، شلغم، روغن گلزا ( کانولا ) ، بادام زمینی، ارزن و سایبین است.
2- سایبین می تواند مانع جذب کافی دواهای تیروئید شود. بنابراین باید در مصرف آن احتیاط گردد.
3- توجه داشته باشید که از نمک درپایان پخت غذا استفاده کنید، زیرا درغیراین صورت ید موجود درنمک هنگام برداشتن درب ظرف غذا، همراه با بخارخارج می شود. دراین صورت شما میزان ید کمتری از آن چه که انتظارمی رود دریافت خواهید کرد. درضمن نمک یدداررا نباید درشیشه های شفاف و درمعرض نور نگهداری کرد.
4- توجه کنید که زیاده روی درمصرف ید باعث کم کاری تیروئید خواهد شد.
5- تنظیم کالری دریافتی برای جلوگیری ازافزایش وزن ضروری است. برای این منظور مشاوره با کارشناس تغذیه، همراه با استفاده از درمان دارویی توصیه می شود. Sample Image

اطمینان نسبت به تأمین مقادیرکافی ویتامین های C ، A ،E و ویتامین های گروه B به ویژه B2 ، B3 ، B6 که برای تولید هورمون تیروئید ضروری هستند لازم است. لذا مصرف منظم مواد غذایی زیر در برنامه ی غذایی روزانه توصیه می شود:
1- منابع مناسب ویتامین C: توت فرنگی، آناناس، تربوز، کله ، کچالو و شفتالو .
2- منابع مناسب ویتامین A: جگر، تخم مرغ ، ماهی های روغنی، ترکاری های سبزرنگ ( به جز گیاهان خانواده ای کلم )، ترکاری ها و میوه های زرد و نارنجی رنگ. هر چه این میوه ها و ترکاری ها پررنگ تر باشند غلظت ویتامین در آنها بیشتر است.
3- منابع مناسب ویتامین E: روغن های گیاهی،مغز دانه ها ( به جز بادام زمینی ) وغلات.
4- منابع مناسب ویتامین B: غلات سبوس دار، گوشت گاو، گوشت ماکیان و ماهی .
5- استفاده از منابع مناسب غنی ازروی، نظیر غذاهای دریایی، گوشت قرمز، گوشت ماکیان و غلات سبوس دار.
6- استفاده از مکمل مولتی ویتامین و املاح در کنارمنابع غذایی بالا.
7- مصرف منظم منابع غنی از فیبر، نظیر ترکاری ها، میوه هایی مانند انجیر، آلو، سیب ، مرکبات، همچنین حبوبات و غلات سبوس
8- نوشیدن آب به مقدارکافی (حداقل 7 لیوان) بسیار ضروری است.
9- پرهیز از مصرف قند های ساده مانند قند و شکر، شیرینی جات و ...
10- پرهیز از مصرف زیاد نوشیدنی های کافئین دار، میانه روی در مصرف فرآورده های شیری و گندم.
11- استفاده از منابع غنی از آهن مانند جگر، گوشت قرمز و غلات غنی شده با آهن، به ویژه در افرادی که دارای کم خونی ناشی از فقر آهن نیز می باشند.
12- استفاده از منابع غنی B12 مانند جگرگاو، جگرمرغ، گوشت گاو، ماهی قزل آلا به ویژه درافرادی که دارای کم خونی ناشی از کمبود این ویتامین هستند. عدم توجه به کم خونی با هر منشائی که باشد، در تشدید ضعف و خستگی و بسیاری از علایم دیگرمؤثرخواهد بود.
13- استفاده ازاسیدهای چرب ضروری به ویژه مکمل امگا 3 که منبع غنی آن ماهی های روغنی آب های سرد هستند، می تواند در تخفیف برخی علایم مفید باشد. کمبود اسیدهای چرب ضروری می تواند باعث بر هم خوردن تعادل درعملکرد غده ی تیروئید شود.
با توجه به آن چه که ذکر شد، اصلاح رژیم غذایی با توجه به نوع بیماری تیروئید بسیار مهم است.در ضمن باید درنظرداشته باشید که درپرکاری و کم کاری تیروئید، رژیم غذایی هرگز نمی تواند جایگزین درمان دارویی باشد؛ بلکه باید به عنوان یک اقدام تکمیلی بسیار مفید همراه با درمان دارویی در طول زندگی مورد توجه قرار گیرد.